Mụn trứng cá là gì?

Mụn trứng cá là gì? Mụn trứng cá là bệnh lý về da khá phổ biến, sau đây chúng tôi sẽ cung cấp cho bạn những thông tin nên biết để phòng ngừa.

Mụn trứng cá là gì?

Mụn trứng cá là gì chính là câu hỏi được rất nhiều người quan tâm, đặc biệt là các bạn trẻ, bởi vì mụn trứng cá liên quan đến hầu như tất cả chúng ta.

Về chuyên môn, mụn trứng cá có thể được định nghĩa như sau: Mụn trứng cá (MTC) là bệnh da rất thường gặp, xảy ra ở mọi lứa tuổi từ sơ sinh đến người lớn, và là bệnh viêm da khu trú ở nang lông có tuyến bã nhờn, thường xuất hiện ổ vùng da mặt, lưng, và thân mình. MTC là bệnh da liên quan rất nhiều đến vấn đề thẩm mỹ.

mun-trung-ca
Mụn trứng cá

Mãn tính: Bệnh có thể kéo dài nhiều tháng, thậm chí nhiều năm, với nhiều đợt tăng giảm bệnh khác nhau.

Viêm: Quá trình bệnh có 4 hiện tượng sưng, nóng, đỏ, đau. Trong trường hợp MTC, thường có thêm triệu chứng ngứa nữa.

Khu trú: Bệnh thường chỉ có ở vùng mặt, lưng và ngực, rất ít khi lan ra toàn thân.

Mụn trứng cá là hiện tượng sinh lý bình thường tuổi dậy thì

Trong thực tế, đại đa số các trường hợp bị bệnh MTC đều xảy ra từ lúc cậu con trai đổi giọng “khàn khàn vịt đực”, hay cô bé gái bắt đầu có vấn đề kinh nguyệt. Trong lứa tuổi dậy thì, MTC là bệnh da rất phổ biến đến mức có tới 80% - 90% nam nữ thanh thiếu niên ít nhiều biết đến MTC. Nhưng khác với sự lầm tưởng của nhiều người cho rằng MTC là tình trạng sinh lý bình thường, nó thực sự là một bệnh.

Nguyên nhân gây ra mụn trứng cá là gì?

MTC do nhiều nguyên nhân gây ra và một số nguyên nhân đã được khẳng định.

MTC nói chung diễn biến theo một quá trình riêng. Trên cơ thể người bệnh xuất hiện những thương tổn mà mọi người đều rất dễ nhận biết và xếp loại, vì MTC có các triệu chứng và dấu hiệu đặc thù, cũng như biến chứng và di chứng rất riêng.

Do vậy, trong y học, MTC là một bệnh và đòi hỏi phải có cách chữa trị thích hợp, chứ không phải ”chờ hết bệnh tự nhiên”, theo cách nghĩ khá phổ biến của nhiều người.

dieu-trị-mun-trung-ca
Điều trị mụn trứng cá

Các tác hại của mụn trứng cá

Bệnh MTC có gây ra nhiều tác hại. Trong đại đa số các trường hợp, người ta chỉ bị bệnh MTC thông thường. Thường ở các bạn thanh thiếu niên, đây là dạng bệnh nhẹ nhất, dễ điều trị và người bệnh sẽ lành hẳn bệnh, sau thời gian điều trị vài tuần.

Nhưng cũng không ít các trường hợp bệnh nặng hay rất nặng, công việc điều trị trở nên khó khăn, và có thể bị thất bại, sau khi đã dùng nhiều loại thuốc vốn có tác dụng trong những trường hợp khác. Trong trường hợp này, do điều trị không hết bệnh, tác hại sẽ càng nghiêm trọng hơn. Lúc đó bệnh sẽ lan tràn ở nhiều vị trí, khắp mặt chẳng hạn, cũng như xuất hiện các triệu chứng và dấu hiệu ảnh hưởng nặng đến vấn đề thẩm mỹ, gây lo sợ và buồn nản.

Trên thực tế, tình trạng nặng nề vừa kể làm cho bệnh nhân, đặc biệt là nữ bệnh nhân rất lo lắng. Thể hiện rõ rệt nhất khi bệnh có dạng trứng cá dạng nang (mụn bọc) trứng cá kết tụ, trứng cá hoại tử, đó là chưa kể đến những biến chứng và di chứng như “mặt rỗ” (sẹo lõm), sẹo co kéo biến dạng, sẹo phì đại, hay trứng cá sẹo lồi, là dạng rất đặc biệt trên người “có tạng sẹo lồi”. Ngoài ra còn do hậu quả xấu của việc điều trị bằng thuốc cũng như do can thiệp phẫu thuật, thủ thuật không chuẩn gây nên.

Những quan niệm sai lầm về mụn trứng cá

Rất nhiều bậc cha mẹ, các bạn thanh thiếu thiếu niên và thậm chi cả sinh viên y khoa, hiện có nhiều suy nghĩ chưa chuẩn xác về bệnh mụn trứng cá, như:

Do gan yếu: Đây là quan niệm cho rằng người bị bệnh MTC là do “gan yếu”, bệnh nhân nên uống thuốc “gan” (thuốc lợi gan mật).

Do phong nhiệt: Là quan niệm cho rằng MTC là do “phong nhiệt”, nên uống thuốc “giải độc”, “nước mát”.

Cả hai quan niệm và cách làm này, dù có kéo dài, bệnh chắc chắn vẫn không hết.

Hút mụn: Người bệnh MTC cần phải “nặn mụn”, vì phải giải quyết ngay hình ảnh “gai mắt” này càng sớm càng tốt, thậm chí nếu được sử dụng bằng “máy” thì càng tốt hơn vì “nhanh chóng, tiện lợi, mọi lúc, mọi nơi”.

Chính vì lý do hiểu biết đơn giản như trên, phần vì lo lắng về vấn đề thẩm mỹ trong giao tiếp hằng ngày, chúng ta không lạ gì khi thấy có rất nhiều chàng trai, cô gái... ngày càng đi đến các cơ sở “thẩm mỹ” một nhiều hơn để “hút mụn”.

Dụng cụ “hút mụn” được tuyên truyền quảng cáo vô tội vạ và được bán rộng rãi, ai cũng có thể mua và tự giải quyết được. Các bạn có thể thấy trên các bảng biểu quảng cáo các câu như: “vừa hút mụn vừa xoa bóp da mặt”, “săn sóc da mặt và hút mụn”, “se lông mặt và hút mụn”...

Và hút mụn đã trở thành một thủ thuật y khoa bình dân!

Quả là sau khi “hút mụn” thì “mụn” có bớt đi thật, nhưng sau đó người bệnh thường đến hỏi bác sĩ: “BS ơi! Sao mặt em bị rỗ tùm lum”, “Em phải làm gì để giải quyết “chỗ trũng” trên mặt, bác sĩ ơi?”. Bệnh nhân thường sẽ được nghe các câu trả lời đại loại như: “Không có cách nào cứu vãn!”. Bệnh nhân càng lo lắng hỏi: ”Rồi em phải làm sao, chả lẽ để mặt rỗ vậy suốt đời sao?”, “Có cách gì đắp bồi “thịt” lên để hết rỗ mặt không?”, “Ra nước ngoài có trị được không?”.

Rõ ràng, như chúng ta đã biết, những người “mặt rỗ” này đành phải chấp nhận khuôn mặt mình suốt đời, dù muốn hay không).

khong-nan-mun-trung-ca-tai-nha
Không nặn mụn trứng cá tại nhà

Đôi khi những người bị bệnh MTC còn “chế” ra nhiều kiểu phối hợp, pha trộn nhiều loại thuốc bôi thuốc uống lại với nhau, “công thức” rất phong phú. Hiện nay, đang phổ biến một dạng phối hợp rất “kinh dị” như sau: “pha” bột ampicillin, tetracyclin, Bécozyme, dầu mè, củ lan, củ huệ.... lại với nhau.

Khởi đầu, một vài ngày dùng thuốc “tự chế” nói trên, chưa thấy chuyện gì ầm ĩ, nhưng dĩ nhiên, không thể bớt bệnh được. Nhưng sau đó một hai tuần, khi gặp BS, bệnh nhân đều thắc mắc tại sao không hết bệnh.

Đã thế, lại xuất hiện hình ảnh của tình trạng dị ứng với thuốc: da mặt rát bỏng, đỏ tía, MTC lúc này như “dề cơm cháy” đỏ tươi mà nhà chuyên môn gọi là trứng cá đỏ (acne rosacea). Và đã có bệnh nhân nói: “Sao mặt em “kinh dị” quá! (thuốc kinh dị thì kết quả dứt khoát kinh dị thôi!).

“Do ăn đồ độc”! Lại cũng có người cho rằng “em mới ăn có một lát thịt bò là nổi mụn đầy mặt? hoặc trình ra một danh sách “ăn kiêng” dài như: tôm cua, cá biển, chao, tương, mắm, thịt bò , thịt gà, thịt vịt, pho-mát, bánh mì... mà mặc dù đã nhịn ăn “quá trời” mà bệnh vẫn không bớt gì cả?

Người ta chưa chứng minh được thức ăn làm tăng bệnh hoặc giảm bệnh MTC.

Điều trị MTC cần phải kiên nhẫn: Do các lý do kể trên và nhiều yếu tố khác nữa, việc điều trị rất khó khăn. Không ít người phàn nàn: “Bộ bác sĩ muốn “câu bệnh” hay sao mà trị gì cả hai ba tuần rồi vẫn không khỏi? Sao bác sĩ “không cho em chích” thuốc, vừa “nhanh khỏi” vừa tiện vì ít phải đi lại nhiều lần?

chua-tri-mun-trung-ca-de-lay-lai-tu-tin
Chữa trị mụn trứng cá để lấy lại tự tin

Bệnh MTC thông thường có kết quả tốt khi được điều trị tốt, không để lại những di chứng thẩm mỹ, cần thời gian dài, từ vài tuần đến vài tháng, sau đó phải uống thuốc theo liều duy trì.

Còn với các dạng MTC khác, phải tốn nhiều thời gian hơn, do sự phức tạp của bệnh và do nguyên nhân rất khó kiểm soát như do nội tiết, uống thuốc sai, không chấp hành chỉ định của BS, v.v.

Và còn rất nhiều quan niệm chưa chuẩn xác khác nữa về bệnh MTC, chúng tôi không thể liệt kê hết ra đây. Nhưng với những thông tin chúng tôi cung cấp, hy vọng bạn đã biết câu trả lời cho câu hỏi mụn trứng cá là gì?